Filmwerkwijs maakt de sectorafspraken en richtlijnen over fair pay digitaal toegankelijk
Filmwerkwijs maakt de sectorafspraken en richtlijnen over fair pay digitaal toegankelijk voor iedereen die werkt in film- en AV-producties of bij filmfestivals.
De afgelopen jaren ontwikkelden werkenden en werkverleners aan de Ketentafels Film/AV-productie en Filmfestivals gezamenlijk fair pay richtlijnen voor de sector. Onderzoek laat zien dat het belang van een goede vertaling van deze fair pay afspraken naar de praktijk groot is. De Nederlandse film- en audiovisuele sector staat daarmee voor een belangrijke uitdaging: het breed toepassen van de richtlijnen én het creëren van de randvoorwaarden om eerlijke betaling structureel mogelijk te maken.
Om dit proces te versnellen gaat de pilot Filmwerkwijs van start, een onafhankelijk sectorloket dat via filmwerkwijs.nl de sectorafspraken over fair pay, veilig werken en professionele werkpraktijken op één plek toegankelijk maakt en professionals ondersteunt met informatie, praktische hulpmiddelen en een centraal aanspreekpunt.
Filmwerkwijs bouwt voort op het werk aan de Ketentafels Film/AV-productie en Filmfestivals, het overleg tussen werkverleners en werkenden dat wordt gefaciliteerd door het fairPACCT-programma van Platform ACCT.
Roep om praktische ondersteuning
De film- en AV-productiesector kenmerkt zich door een projectmatige organisatie- en financieringsstructuur. Elke productie wordt afzonderlijk gefinancierd en voor iedere productie wordt een nieuw team samengesteld van creatieve, technische en productionele professionals. Ook filmfestivals werken overwegend projectmatig en flexibel met teams die op- en afschalen. Tegelijkertijd zorgen oplopende kosten, beperkte toegang tot financiering en voortdurende veranderingen in het medialandschap voor toenemende druk op de sector. Dat maakt de positie van werkenden en werkverleners extra kwetsbaar.
Fair pay richtlijnen: toegankelijker, beter vindbaar en praktisch toepasbaar
Onderzoek onderstreept de omvang van de uitdaging. Uit het onderzoek Meerkosten in de film- en audiovisuele sector blijkt dat de gemiddelde achterstand op fair pay bij speelfilms en documentaires 42% bedraagt. Daarnaast laat onderzoek van Vrouwen in Beeld en de Universiteit Utrecht een genderloonkloof van 18,5% zien.
Met de door de Ketentafels Film/AV-productie en Filmfestivals vastgestelde fair pay-richtlijnen voor eerlijke betaling en veilige en gezonde werkomstandigheden is een belangrijke basis gelegd. De volgende stap is de toepassing en borging van deze afspraken in de dagelijkse praktijk van de sector. Filmwerkwijs ondersteunt deze stap door de afspraken via filmwerkwijs.nl toegankelijker, beter vindbaar en praktisch toepasbaar te maken. Daarnaast biedt het platform sectordeskundige ondersteuning en een centraal aanspreekpunt voor werkenden, werkverleners, financiers en andere betrokkenen.
“Goede afspraken hebben alleen effect als mensen ze kunnen vinden, begrijpen en gebruiken. Met Filmwerkwijs maken we die afspraken toegankelijker en beter toepasbaar voor de hele sector. Tegelijkertijd blijft voldoende financiële ruimte bij producties en filmfestivals noodzakelijk om fair pay mogelijk te maken. Daarvoor is een gezamenlijke inspanning nodig van sector, financiers en overheid,” aldus Doreen Boonekamp, kwartiermaker en projectleider Filmwerkwijs.
Een pilot met oog voor de toekomst
Filmwerkwijs start als pilot tot het najaar van 2026. In deze periode wordt het platform filmwerkwijs.nl getest en verder ontwikkeld. Tegelijkertijd wordt onderzocht hoe de ondersteuning van de sector op langere termijn kan worden georganiseerd en hoe Filmwerkwijs zich kan ontwikkelen tot een zelfstandige en duurzame organisatie. Daarbij wordt verkend hoe samenwerking met andere initiatieven kan bijdragen aan verdere professionalisering van de sector en het delen, verbinden en borgen van kennis en expertise. De eerste ervaringen worden gepresenteerd tijdens het Nederlands Film Festival (september 2026).
De pilot wordt uitgevoerd door het Filmwerkwijs-team onder leiding van Doreen Boonekamp en staat onder administratief penvoerderschap van het Nederlands Film Festival. Filmwerkwijs wordt mede mogelijk gemaakt door het ministerie van OCW en Platform ACCT/fairPACCT.
