Mores: ongewenst gedrag structureel probleem in sector, maar basis voor verbetering is gelegd

Sociale veiligheid staat de afgelopen jaren op de agenda in de culturele, creatieve en mediasector. In veel organisaties is de basis hiervoor gelegd, maar nog lang niet iedere werkende heeft toegang tot vertrouwenspersonen of meldregelingen. Dat blijkt uit de Monitor sociale veiligheid culturele, creatieve en mediasector die is samengesteld op basis van onderzoek door Verian in opdracht van Mores.

De Monitor toont aan dat de culturele, creatieve en mediasector nog achterblijft bij het landelijk gemiddelde. In de afgelopen 12 maanden heeft 22,9% van de werkenden in de sector zelf ongewenst gedrag meegemaakt en een vergelijkbaar aandeel was getuige van ongewenst gedrag richting anderen. Dit ligt duidelijk hoger dan het landelijke gemiddelde van 17,2%.

Angst om te melden

De veroorzaker van het ongewenst gedrag is in de culturele, creatieve en mediasector bijna drie keer zo vaak een collega of leidinggevende als in het landelijk gemiddelde. Bijna de helft van de personen die iets hebben ervaren deed een formele of informele melding hiervan. De opvolging van organisaties na een melding sluit nog
onvoldoende aan bij de behoefte van de werkenden.

Daarnaast bestaat er een kloof tussen veiligheid ervaren en de ruimte voelen om te durven handelen. Terwijl 81% van de respondenten de werkomgeving als sociaal en psychologisch veilig ervaart, geeft maar 71% aan ongewenst gedrag zonder negatieve gevolgen aan te kunnen kaarten. Een belangrijke reden om geen melding te doen of steun te zoeken is angst.

Daarnaast kan worden geconcludeerd dat basisvoorzieningen in de vorm van een vertrouwenspersoon (53%), gedragscode (41%) en meldprocedure (36%) nog niet voor iedere werkende aanwezig zijn.

Belangrijkste opgaven

De cijfers maken duidelijk dat beleid en basisvoorzieningen alleen niet voldoende zijn. Er is behoefte aan daadwerkelijke gedragsverandering. De belangrijkste opgaven voor de sector zijn:

- Versterken van leiderschap op het gebied van sociale en psychologische veiligheid
- Bevorderen van een open aanspreekcultuur
- Creëren van veilige en toegankelijke mogelijkheden om ongewenst gedrag te melden
- Aandacht voor nazorg en ondersteuning aan werkenden die met ongewenst gedrag te maken krijgen

Bestuursvoorzitter Febe Deug: "Aanleiding voor deze monitor was het in kaart brengen van sociale veiligheid in onze sector en het bieden van gerichte steun en handvatten. Het onderzoek laat zien dat ongewenst gedrag geen uitzondering is, maar nog altijd een belangrijk aandachtspunt. En er is nog veel werk te verzetten om ervoor te zorgen dat iedereen zich echt veilig voelt op de werkvloer. Dat start met aandacht voor preventie en leiderschap. Daar kan iedereen zelf aan bijdragen. De voornaamste uitdaging lijkt daarbij te liggen in het feit dat de ruimte om zonder angst te kunnen spreken, moet worden vergroot. We moeten ernaar streven dat men, indien nodig, vrijuit kan melden en ook daarna ook daadwerkelijk steun ervaart vanuit de praktijk."

In 2028 wordt het onderzoek door Mores herhaald, zodat trends zichtbaar worden en de sector kan volgen of ingezette maatregelen daadwerkelijk effect hebben.