Oorlog en spanningen in de wereld drukken stempel op Nederlandse ondernemingen

Ruim de helft van alle ondernemers in Nederland heeft te maken met gevolgen van oorlog, geopolitieke spanning en handelsmaatregelen. De grootste gevolgen zijn hogere kosten voor energie, transport en inkoop. Dit blijkt uit nieuw onderzoek door de Kamer van Koophandel (KVK) onder 530 ondernemers.

Het meest genoemd zijn hogere energie- en brandstofprijzen (genoemd door 44% van de ondernemers), hogere inkoopprijzen (36%) en hogere transportkosten (29%). Daarnaast benoemen ondernemers ook een stijgende onzekerheid in planning en voorraad en cashflowproblemen. Een deel heeft last van vertragingen in levering van producten en van grondstoffen die minder beschikbaar zijn. Grotere mkb-bedrijven lijken meer te worden getroffen. Daarvan noemt een ruime meerderheid energieprijzen, inkoopprijzen en transportkosten. En 2 op de 5 ervaren grote gevolgen van de internationale ontwikkelingen. Bij de kleinere mkb-ondernemingen en zzp’ers is dat 1 op de 5.

Angst in de markt

Ondernemers geven nog een ander duidelijk signaal af: er is ‘angst’ in de markt. Een derde van de ondernemers ervaart onzekerheid over toekomstige inkomsten. Daarnaast heeft een kwart te maken met een lagere of wisselende vraag van klanten en opdrachtgevers. Een greep uit de open antwoorden: “Minder opdrachten”, “vraaguitval”, “iedereen is bezig met besparingen”, “bedrijven houden hun hand op de knip” en “meer kosten voor transport en angst in de markt”.

Ruim de helft van de ondernemers heeft geen maatregelen genomen naar aanleiding van de geopolitieke situatie en de gevolgen ervan. Waar dat wel gebeurt, gaat het meestal om een prijsverhoging of een keuze om zelf de klap op te vangen en genoegen te nemen met een lagere marge.

Voorbereiding

Bijna de helft van de ondernemers vindt het belangrijk om voorbereid te zijn op een crisis of uitval. Toch is maar 1 op de 5 ondernemers redelijk tot goed voorbereid op toekomstige verstoringen in internationale handel. Een derde van de zzp’ers en 1 op 10 mkb’ers geeft aan helemaal niet voorbereid te zijn. Christiaan Hazelaar, ondernemersadviseur bij KVK: “En dit gaat nog over verstoringen die jouw onderneming niet direct platleggen. Maar in deze tijd kun je als ondernemer ook te maken krijgen met een acute crisis. Mijn advies is altijd: wees voorbereid! Het kost je nu even wat tijd, je moet er even bij stilstaan, maar dat is het dubbel en dwars waard.”

Hazelaar wijst op de KVK Noodsituatiescan, een tool waarmee een ondernemer binnen vijf minuten kan checken waar eventuele ‘gaten’ vallen. “Als alles stilvalt, geeft dat stress. En je kunt niet alles tegelijk aanpakken. Zonder plan verlies je kostbare tijd aan bijzaken. Als je de prioriteiten van tevoren bepaalt, ben je bij een crisis rustiger en effectiever.”

Beeld: KVK