HAK start proef met ‘vergeten’ peulvruchten

HAK start een proef met ‘vergeten’ Nederlandse peulvruchten. Nederland kent een rijke historie met peulvruchten, maar veel oude lokale soorten zijn in de loop der jaren uit het eetpatroon verdwenen. Naast de bruine boon en de kapucijner, stonden er vroeger veel meer lokaal geteelde varianten op het menu.

HAK onderzoekt op een proeflocatie welke lokale peulvruchten anno 2026 opnieuw potentie hebben voor teelt in Nederland en hoe die ook weer hun weg naar het bord kunnen vinden.

Peulvruchten staan volop in de belangstelling. Dat komt mede doordat het Voedingscentrum in de vernieuwde Schijf van Vijf adviseert om wekelijks ten minste 250 gram peulvruchten te eten, omdat ze een belangrijke bron zijn van eiwitten en vezels en goed passen binnen een gezonder en meer plantaardig eetpatroon met een relatief lage milieu-impact.

Hoewel de gemiddelde Nederlander die hoeveelheid nog lang niet haalt, is de consumptie de afgelopen jaren wel toegenomen. Bekende soorten, zoals bruine bonen en kapucijners, worden nog altijd veel gegeten. Daarnaast winnen opkomende peulvruchten, zoals kidneybonen, kikkererwten en linzen, steeds meer terrein.
Niet al deze varianten kunnen even goed groeien in Nederland, terwijl de groente- en peulvruchtenfabrikant uit Giessen juist inzet op lokale teelt. Tegelijkertijd bestaat er in Nederland een veel grotere variatie aan bonen dan je zou vermoeden.

Wie kent de Drentse kievitsboon of de Friese woudboon nog? Deze streekbonen zijn uit het collectieve geheugen verdwenen door veranderende eetgewoontes en de focus op grootschalig geteelde gewassen, maar vertegenwoordigen een variatie aan lekkere, kleurrijke schatten waar Nederland rijk aan is en die ook nog eens goed gedijen in het Nederlandse klimaat. Daarom start HAK een proef met verschillende ‘vergeten’ peulvruchten, waaronder de Wieringer boon, de Walcherse kogelboon, de Noord-Hollandse krombekboon, de Reade krobbe, de Groninger strogele en ook de Drentse kievitsboon en Friese woudboon.

HAK gebruikt de proef om lokale bonen die grotendeels uit beeld zijn geraakt opnieuw te leren kennen en te ontdekken welke relevant kunnen zijn voor de Nederlandse teelt en consumptie. De groente- en peulvruchtenfabrikant laat zich inspireren door diverse lokale initiatieven die zich inzetten voor het behoud en zichtbaar maken van oude Nederlandse peulvruchten, waarvan sommige nog altijd op kleine schaal geteeld worden.

Proef bij teler in Zuid-Holland

De proef vindt samen met FarmPlus plaats bij familiebedrijf Van den Hoek in Heinenoord, waar onderzocht wordt hoe verschillende lokale peulvruchten het doen in de teelt. “Mooi dat we met deze kleinschalige proef kunnen bijdragen aan het herontdekken van ‘vergeten’ peulvruchten,” zegt teler Van den Hoek. “Het is interessant om te zien hoe deze verschillende soorten zich gedragen op onze grond en wat daar uiteindelijk uitkomt. Peulvruchten zijn bovendien een waardevol gewas. Zo kunnen ze van nature stikstof uit de lucht binden, waardoor minder kunstmest nodig is. Maar uiteindelijk draait het om smaak, kwaliteit en of mensen ze weer weten te waarderen.”

Ook Nicole Freid, algemeen directeur van HAK is positief over de proef: "Peulvruchten winnen terrein in Nederland. Met name de opkomende varianten zoals kikkererwten en linzen zien we veel terug in populaire gerechten en keukens. Mooi dat de consument steeds meer de weg naar deze peulvruchten vindt, want ze zijn voedzaam en vooral super lekker. Tegelijkertijd willen we juist ook proberen om de lokale teelt te stimuleren en er is in Nederland zoveel meer variatie aan bonen die hier van oudsher goed kunnen groeien. Met dit proefveld willen we beginnen om die opnieuw te leren kennen en te ontdekken.”